Nowa ustawa o efektywności energetycznej ma zapewnić pełne wdrożenie dyrektywy 2012/27/UE, zobowiązującej państwa członkowskie Unii Europejskiej do osiągnięcia określonego poziomu oszczędności energii do końca 2020 r. Niezbędne do tego jest wdrożenie działań zapewniających poprawę efektywności energetycznej oraz podjęcie innych działań poprawiających efektywność energetyczną w gospodarstwach domowych, budynkach przemysłowych i transporcie. Nowa ustawa zastąpi obecnie obowiązującą.

Polska posiada pewne osiągnięcia w realizacji oszczędnego gospodarowania energią, to jednak poziom najważniejszych wskaźników efektywności energetycznej w stosunku do najbardziej energooszczędnych gospodarek europejskich jest jeszcze daleki od oczekiwań.

Nowe rozwiązania przewidziane w projekcie ustawy mają znacząco poprawić się efektywność energetyczną polskiej gospodarki i stan środowiska naturalnego. Możemy spodziewać się oszczędnego i efektywnego korzystania z energii oraz znaczącego zwiększenia liczby inwestycji energooszczędnych. Chodzi przede wszystkim o zwiększenie oszczędności energii przez odbiorców końcowych, mniejsze zużycie energii przez urządzenia oraz zmniejszenie strat w przesyle i dystrybucji energii elektrycznej, ciepła i gazu. Oczekiwane jest też zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych i innych szkodliwych substancji do atmosfery, co powinno poprawić nie tylko stan środowiska naturalnego, ale także zdrowie ludzi.

W nowych przepisach doprecyzowano zasady stosowania przez jednostki sektora publicznego środków poprawy efektywności energetycznej. Dodano do wykazu środków poprawy efektywności energetycznej nowego środka, jakim jest „wdrażanie systemu zarządzania środowiskowego”. Wprowadzono też regulację, zgodnie z którą jednostka sektora publicznego może realizować i finansować przedsięwzięcia na podstawie umowy o poprawę efektywności energetycznej.

W nowych warunkach prawnych system świadectw (białe certyfikaty) umożliwi wykorzystanie istniejącego potencjału oszczędności energii i zapewni osiągnięcie poziomu oszczędności energii finalnej w stopniu wymaganym przez dyrektywę 2012/27/UE. System świadectw ma przewagę nad innymi mechanizmami poprawiającymi efektywność energetyczną, bo obejmuje szeroką grupę podmiotów realizujących przedsięwzięcia proefektywnościowe w różnych obszarach i sektorach gospodarki.

Wydawanie świadectw efektywności energetycznej zmotywuje, w szczególności przedsiębiorstwa energetyczne i odbiorców końcowych (oraz inne podmioty zobowiązane), do podjęcia działań inwestycyjnych, które przyspieszą osiągnięcie krajowego celu efektywności energetycznej oraz zapewnią ograniczenie emisji gazów cieplarnianych i innych szkodliwych substancji do atmosfery.

W projekcie ustawy przewidziano stopniowe odchodzenie od uiszczania opłaty zastępczej za możliwość nie podejmowania działań inwestycyjnych na rzecz zwiększania efektywności energetycznej, co oznacza, że przedsiębiorca będzie musiał w znacznie większym zakresie realizować przedsięwzięcia prooszczednościowe.

Zrezygnowano z obowiązku przeprowadzania przetargu, na podstawie którego prezes URE dokonywał wyboru przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej, za które można było uzyskać świadectwa efektywności energetycznej. Rozwiązanie to znacznie przyspieszy wydawanie takich świadectw. Jednocześnie świadectwa efektywności energetycznej nie będą już wydawane na przedsięwzięcia, których realizację zakończono – dotychczas było to możliwe.

W projekcie ustawy znalazł się nowy rozdział: „Zasady przeprowadzania audytu energetycznego przedsiębiorstwa”. Do zlecenia lub przeprowadzenia audytu energetycznego – co 4 lata – będzie zobowiązany przedsiębiorca duży. Audyt będzie przeprowadzał podmiot niezależny od audytowanego przedsiębiorcy, mający odpowiednią wiedzę i doświadczenie zawodowe w tej dziedzinie.